Akademia Rakowska słynna była na całym Starym Kontynencie, a Raków zwany sarmackimi Atenami”, stał się wielkim ośrodkiem intelektualnym Rzeczypospolitej. Odbywały się tu uroczyste synody i kolokwia, na które przyjeżdżała szlachta z różnych stron Rzeczypospolitej, a także wielu gości z Niemiec, Holandii, Francji, Anglii i Szkocji.

Dom ministra ariańskiego w Rakowie.JPGRaków, niewielkie miasteczko niedaleko Opatowa na ziemi sandomierskiej, założył kasztelan żarnowski, późniejszy wojewoda podolski Jan Sienieński w 1569 roku. Stało się ono znane dzięki zamieszkującym je wyznawcom arianizmu. Nazwa Raków pochodzi od herbu żony założyciela miasta, Jadwigi z Gnojeńskich, w którym widniał czerwony rak na białym polu. Akademia powstała w roku 1602 z inicjatywy Zboru Braci Polskich w Rakowie, niezależnego, niekatolickiego ośrodka myśli religijnej. Unikalny charakter tej szkoły polegał na tym, że oferowała ona wykształcenie, wolne od średniowiecznego balastu scholastyki. Akademia w Rakowie formalnie nie posiadała praw akademickich. Była szkołą średnią, pięcioklasową, ze studium teologii. W Akademii uczono języka łacińskiego, etyki, retoryki, matematyki, zapoznawano z elementami prawoznawstwa, polityki i nauk przyrodniczych. Zgodnie z ariańskim rozumieniem, w szkole stawiano na niezależność myślenia, na samodzielność i na doświadczenie, nie zaś na pamięciowe przyswojenie określonych dogmatów nauki czy wiary. Szkoła miała przygotowywać studiującą tam młodzież do działalności publicznej. Życie szkoły regulowały Przepisy Szkoły Rakowskiej – Leges Scholae Racovianae. Szkoła przyjmowała studentów bez względu na ich wyznanie i nie narzucała im ariańskiego światopoglądu. W Akademii Rakowskiej studiowali również cudzoziemcy. Zbór Braci Polskich w Rakowie fundował stypendia, zwłaszcza młodzieży chłopskiej, aby umożliwić biedniejszym studentom edukację. Przez trzydzieści sześć pracowitych lat wznoszenia się do poziomu „Aten Sarmackich”, Akademia Rakowska wykształciła ponad 1000 młodych ludzi różnych narodowości, stanów i wyznania. Bracia, sami na ogół bardzo solidnie wykształceni w uniwersytetach zachodnioeuropejskich, znakomicie orientowali się w środowisku naukowym i zapraszali do współpracy najlepszych nauczycieli akademickich. Do grona pedagogów Akademii należeli Jonasz Szlichting, teolog braci polskich i biblista, autor komentarzy do Nowego Testamentu, Martin Ruar, niemiecki teolog i ideolog braci polskich, Joachim Stegmann, rektor Akademii, matematyk i teolog, autor nowoczesnego podręcznika do matematyki, który jako pierwszy wprowadził do polskiej matematyki logarytmy, Wincenty Schmalz, matematyk, który wprowadził do programu nauczania w polskiej matematyce ułamki, Piotr Statorius, Francuz, autor pierwszej polskiej gramatyki, Johann Crell, ariański pisarz i autor podręcznika etyki, Faust Socyn, włoski filozof i teolog, Hieronim Moskorzowski, poseł na Sejm i znakomity polemista ariański, Paweł Krokier, Ernest Ciołek, Samuel Nieciecki, czy Krzysztof Ostorodt. Uczelnia rakowska dysponowała zasobną biblioteką, która z pomocą miejscowej drukarni szybko się powiększała. Na miejscu wydawano traktaty i większe dzieła działaczy i pisarzy ariańskich. Działalność wydawnicza braci polskich sięgnęła wyżyn, odkąd około roku 1600 uruchomiono oficynę w Rakowie. Ta nowoczesna drukarnia publikowała małe rozprawy, a także pokaźne książki, i to w kilku językach. W ciągu 40 lat istnienia drukarnia wypuściła spod swoich pras prawdopodobnie aż 200 obszernych publikacji. Wysokiej jakości papieru na jej potrzeby dostarczała pobliska papiernia, również należąca do braci polskich.

Ostatnim ocalałym w całości domem z czasów ariańskich jest tzw. „Dom Wójta”, w którym obecnie mieści się miejska biblioteka. Na fundamencie innej zachowanej renesansowej piwnicy zbudowany jest obecnie bar „Arianka”.

Obrazek: Dom ministra ariańskiego w Rakowie” autorstwa ArianusPraca własna. Licencja CC BY-SA 4.0 na podstawie Wikimedia Commons.<

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora

Podobne atrykuły:

  1. Uroczyste otwarcie Osady Średniowiecznej u podnóża Gór Świętokrzyskich

agro.travel.pl w sieci