Czerwone familoki Nikiszowca -robotnicze osiedle w Katowicach, wielokrotnie „grały” w filmach, z których najbardziej znane to Sól ziemi czarnej, Perła w koronie i Angelus.

Poczta Nikiszowiec Plac Wyzwolenia KatowiceNikiszowiec leży nieco na północ od Giszowca, we wschodniej części Katowic, przy granicy z Mysłowicami. Nazwę swą osiedle zawdzięcza zbudowanemu tutaj na początku XX wieku szybowi kopalnianemu „Nickischschacht” (dziś „Poniatowski”), który zaś otrzymał swoje miano na cześć barona Nickisch von Rosenegk, będącego członkiem rady nadzorczej ówczesnego właściciela tych terenów spółki „Spadkobiercy Jerzego Giesche” (niem. „Georg von Giesche’s Erben”). Nikiszowiec powstawał w latach 1908-1919, kiedy brakowało już miejsca dla robotników w Giszowcu.
Osiedle powstało w latach 1908-1924 dla robotników kopalni „Giesche”. Zaprojektowane zostało przez architektów Emila i Georga Zillmanów na zlecenie Towarzystwa Akcyjnego „Georg von Giesches Erben”. Początkowo przewidywano budowę 9 kwartałów mieszkalnych dla około 1000 mieszkańców, z których zrealizowano jedynie 6. Osiedle jest unikatem na skalę europejską i jednocześnie jednym z najbardziej malowniczych zakątków Śląska.
Kolonie mieszkalne budowane w pobliżu wielkich zakładów przemysłowych i wydobywczych miały zadanie zatrzymać robotnika w jego miejscu pracy, stąd oferowane przez fabrykantów korzystne formy opłat za mieszkania, wdrażanie szerokiego programu usług, edukacji i opieki zdrowotnej, a od 1904 r. – podstawowych standardów higieniczno-sanitarnych narzuconych przez pruską Ustawą Osiedleńczą i Budowlaną, nakazującą, między innymi, zapewnienie mieszkańcom wody pitnej, wykonanie systemu odprowadzania nieczystości, oświetlenia, a także wybudowania odpowiedniej ilości szkół i mieszkań dla nauczycieli oraz baraku dla zakaźnie chorych. Kolonie robotnicze projektowano jako zwartą zabudowę składającą się z wielorodzinnych budynków familoków zgrupowanych wzdłuż ulic lub, jako zabudowę rozczłonkowaną, w postaci wolnostojących kilkurodzinnych domów z ogródkiem. Na terenie Górnego Śląska występują bardzo interesujące formy osiedli patronackich. Jednak znaczenie Nikiszowca jest szczególne ze względu na bardzo dobry stan zachowania osiedla z jego pierwotną spójnością kompozycyjną, jednorodnością architektoniczną oraz bogatym programem socjalno-usługowym.

Oddział Muzeum Historii Katowic – Dział Etnologii Miasta

Siedziba muzeum znajduje się w samym sercu dzielnicy, w budynku dawnej pralni i magla. Odnowiona ekspozycja obejmuje trzy wystawy stałe:

-wystawa stała pn. Mistrzowie Grupy Janowskiej, prezentująca prace malarzy amatorów – pracowników kopalni „Wieczorek” – Teofila Ociepki, Pawła Wróbla, Gerarda Urbanka, Bolesława Skulika, Pawła Stolorza, Leopolda Wróbla,
-wystawa stała pn. Woda i mydło najlepsze bielidło. W pralni i maglu na Nikiszowcu, poświęcona historii miejsca. Przedstawia cały cykl pracy, jaką musiały wykonać kobiety, rozpoczynając od przyniesienia ciężkiego kosza do pralni, poprzez pranie na tarach, suszenie, maglowanie i kończąc na misternym ułożeniu pachnących, wygładzonych tkanin- owiniętych w czysty maglownik – w wiklinowym koszu,
-wystawa stała U nos w doma na Nikiszu, prezentująca wystrój wnętrza typowego nikiszowieckiego mieszkania, z jakiego korzystali robotnicy tego najlepiej zachowanego w Polsce osiedla patronackiego.

Informacje ogólne
Czas zwiedzania (od): 20 min.
Czas zwiedzania (do): 120 min.

Godziny otwarcia:
poniedziałek – nieczynne
wtorek – piątek 10.00 – 18.00
sobota – niedziela 11.00 – 15.00

Ceny biletów wstępu:
normalny 8,00 zł | ulgowy 4,00 zł | rodzinny 12,00 zł
oprowadzanie 12,00 zł | lekcja muzealna 32,00 zł
zajęcia warsztatowe (grupy szkolne 32 zł, osoby indywidualne 5 zł)
Wstęp w soboty bezpłatny

Obrazek: Poczta Nikiszowiec Plac Wyzwolenia Katowice” autorstwa Christophorus ex SilesiaPraca własna. Licencja CC BY-SA 3.0 pl na podstawie Wikimedia Commons

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora

Podobne atrykuły:

  1. U stóp góry Radostowej we wsi Ciekoty w Górach Świętokrzyskich jest skrawek ziemi zwany Żeromszczyzną.
  2. Cerkiew greckokatolicka p.w. św. Dymitra w Czarnej koło Ujścia Gorlickiego jest jedną z najpiękniejszych cerkwi na Łemkowszczyźnie.
  3. Muzeum Narodowe we Wrocławiu. Jedno z najważniejszych polskich muzeów, znane głównie z niezwykle cennego zbioru sztuki średniowiecznej oraz unikatowej, najciekawszej w kraju kolekcji polskiej sztuki współczesnej.
  4. Schronisko na Hali Ornak — Dolina Tomanowa — Chuda Przełączka (1850 m n.p.m.)- Czerwone Wierchy (Ciemniak) :↑3.45 godz. (↓2.35).
  5. Muzeum Skarby Ziemi w Szczebrzeszynie, Roztocze. To tu zobaczysz rzadki okaz skamieniałego drzewa z wytworzonym bursztynem.

agro.travel.pl w sieci