Jeleniowski Park Krajobrazowy. Góry Świtokrzyskie, należą do najstarszych polskich gór, spotkamy tu pierwotny las jodłowo-bukowy.

Gory Swietokrzyskie, SzczytniakObejmuje Pasmo Jeleniowskie wraz z jego najwyższym wzniesieniem – Szczytniakiem (554 m n.p.m.). Jest to jeden z ośmiu parków krajobrazowych województwa świętokrzyskiego. Położony jest na terenie gmin: Baćkowice, Łagów, Nowa Słupia, Sadowie oraz Waśniów. Jeleniowski Park Krajobrazowy położony jest w obrębie Wyżyny Kieleckiej, we wschodniej części Gór Świętokrzyskich. Obejmuje Pasmo Jeleniowskie z najwyższymi wzniesieniami: Górą Jeleniowską (535 m n.p.m.), Szczytniakiem (554 m n.p.m.) oraz Górą Witosławską, Wesołówką i Truskolaską. Na południu wkracza w obszar Doliny Kielecko-Łagowskiej, na północy obejmuje Dolinę Słupiańską, fragmenty Pasma Pokrzywiańskiego oraz przełomowych dolin rzek Dobruchny i Pokrzywianki. Zajmuje on powierzchnię 4 295 ha, a jego strefa ochronna 10 591 ha. Obszar Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego budują głównie skały osadowe paleozoiku. Występują one na powierzchni (Pasmo Jeleniowskie) bądź tworzą podłoże skalne (obszar Parku i otulina na północ od Pasma Jeleniowskiego) przykryte przez najmłodsze osady czwartorzędowe, a w niewielkim zakresie również trzeciorzędowe. Podstawową jednostką krajobrazową Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego jest Pasmo Jeleniowskie zbudowane w grani grzbietowej z odpornych na wietrzenie kambryjskich piaskowców kwarcytowych. Obszar Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego charakteryzuje się wyraźną asymetrią. Wyższa część południowa jest porośnięta lasami (Pasmo Jeleniowskie), natomiast część północna jest zdecydowanie niższa i prawie całkowicie bezleśna. Obszary Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego wraz z otuliną należą do zlewni czterech rzek: Kamiennej, Opatówki, Koprzywianki i Czarnej Staszowskiej.

Lasy porastają malownicze wzgórza Pasma Jaleniowskiego i zajmują 63% powierzchni parku. Większość z nich to lasy jodłowo – bukowe. W runie leśnym występuje 28 gatunków roślin chronionych i 10 gatunków rzadkich m. in. lilia złotogłów, storczyk plamisty, wawrzynek wilczełyko, tojad dzióbaty, kilka gatunków widłaków. Na zboczach wąwozów z wychodniami skał dewońskich występują murawy i zarośla kserotermiczne z specyficzną florą ciepłolubną (rojnik pospolity, aster gawędka, kocanki piaskowe, dzwonek syberyjski i inne. Na obszarze Parku spotkać można pojedyncze obiekty przyrodnicze chronione w formie pomników przyrody. Spośród 9 zarejestrowanych na tym obszarze 8 to pomniki przyrody żywej, które stanowią pojedyncze drzewa i grupy drzew (dęby, topole białe, lipy).

Osobliwością Parku są zarośnięte lasem rumoszowe blokowiska kwarcytowe o charakterze niewielkich gołoborzy, szczególnie dobrze zachowane na zboczach Góry Jeleniowskiej i Szczytniaka, gdzie utworzono rezerwaty Małe Gołoborze, Szczytniak i Góra Jeleniowska. Na terenie Parku znajduje się wiele obiektów stanowiących bogactwo dziedzictwa kulturowego. Do najważniejszych z nich należą dymarkowe stanowiska archeologiczne, związane z rozwojem górnictwa i hutnictwa pochodzące z okresu wpływów rzymskich (od I w. p.n.e. do IV w. n.e.) oraz XIII-wieczna rotunda romańska w Grzegorzewicach. Na terenie Parku i jego strefy ochronnej we wsiach Pokrzywianka, Jeleniów, Skoszyn Stary spotkać można jeszcze drewnianą zabudowę z elementami charakterystycznymi dla tradycyjnej zagrody świętokrzyskiej. Liczne są tu kaplice z XVII i XIX w (Rostylice, Nowa Słupia, Jeleniów) oraz figury przydrożne. Do ciekawych zabytków należą pozostałości małych dworów, wraz z otaczającymi je parkami, a wśród nich dworskie układy przestrzenne w Czajęcicach, wspomnianych wyżej Grzegorzowicach oraz Jeleniowie, a także Wronowie i Mirogonowicach. Duże kompleksy leśne Pasma Jeleniowskiego stanowiły schronienie dla walczących oddziałów partyzanckich.

Przez teren parku przebiega kilka szlaków turystycznych – czerwony szlak pieszy Gołoszyce – Kuźniaki, niebieski szlak Grzegorzewice – Włochy i czarny szlak Nowa Słupia – Szczytniak. Poza tym na terenie otuliny Parku wyznaczono ścieżkę dydaktyczną „Wałsnów – Grzegorzewice – Wronów – Kunin – Jeleniów – Wałsnów”, o długości ok.15 km.

Miasta w pobliżu: Ostrowiec Świętokrzyski, Skarżysko-Kamienna, Kielce
Współrzędne: 50°49’48″N 21°11’7″E

Obrazek: Gory Swietokrzyskie, Szczytniak 1” autorstwa Krzysztof Dudzik (User:ToSter) – Praca własna. Licencja CC BY 3.0 na podstawie Wikimedia Commons

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora