Rezerwat „Torfowiska Doliny Izery“. Torfowiska zajmują centralne, szczytowe partie Gór Izerskich w zachodniej części Sudetów, ciągnąc się wzdłuż potoku Izera na długości około 3 km. Teren rozciąga się pomiędzy granicą polsko-czeską na zachodzie, szczytem Suchacz od północy oraz Kobyłą od południa. Jest tu największy w górach Polski obszar torfowisk unikalny w skali Europy.

Hala IzerskaPoczynając od północy (u zbiegu z Izerą Tracznika i Koziego Potoku od południowego podnóża Stogu Izerskiego) torfowiska noszą nazwy: Borowina, Izerskie Bagno, Wręgi, Izerska Łąka (gdzie do Izery wpada Jagnięcy Potok) oraz Kobyla Łąka (ujście Kobylego Potoku). Poza rezerwatem znajduje się jeszcze kilka pomniejszych bagnisk i torfowisk nie leżących już w dolinie rzeki (np. Zielony Kąt).
Rezerwat ma powierzchnię 484,73 ha. Ciąg torfowisk typu wysokiego i przejściowego powstał na skutek dużych opadów atmosferycznych oraz stagnacji wody przy nieprzepuszczalnym podłożu, jak również wyrębu podmokłych lasów iglastych przez osadników czeskich (około XVII w.). Istniejące przed tym małe torfowiska rozrosły się (m.in. przez podniesienie się poziomu wód gruntowych), natomiast lasy nie odrodziły się. Model roślinności torfowiskowej występującej w rezerwacie został udostępniony w Ogrodzie Dydaktycznym Izery Trzech Żywiołów w Nadleśnictwie Świeradów w Świeradowie-Zdroju.
Warunki klimatyczne panujące na Hali Izerskiej mają wiele cech wspólnych z leżącymi o 400-600 metrów wyżej piętrem subalpejskim Karkonoszy, a niektóre jego parametry są nawet ostrzejsze i odpowiadają klimatowi subarktycznemu północnej Skandynawii. Hala Izerska jest rozległa i niemal ze wszystkich stron stanowi zamkniętą nieckę, do której z sąsiednich stoków napływają masy zimnego powietrza. Powstają w tenzdjecie rezerwatu sposób zastoiska zimnego powietrza, ma to miejsce najczęściej w czasie bezchmurnej nocy przy wyżowej pogodzie. Dość często zjawisko zdarza się w czasie okresu wegetacyjnego. Konsekwencją zastoisk zimnego powietrza jest występowanie tzw. zmrozowisk, które na Hali Izerskiej osiągają niespotykane nigdzie w Polsce rozmiary. Podkreślenia wymaga fakt, że na Hali Izerskiej nie ma okresu bez przymrozków. Ciekawostkę stanowi fakt, że nawet w środku lata na Hali Izerskiej temperatura nad ranem może spaść poniżej zera. Hala Izerska ma wyjątkowo korzystne warunki do rozwoju torfowisk. Dotyczy to zwłaszcza wysokich i częstych opadów, znacznego dodatkowego przychodu wody z osadów mgielnych, dużej wilgotności powietrza oraz niskich temperatur. Przez cały czas gromadzenia się torfu znajdujące się w wodzie minerały prowadziły do stałego wzbogacania resztek organicznych i powstania rozmaitych kwasów humusowych. W efekcie znajdziemy w izerskim torfie związki żelaza, wapnia, magnezu, sodu, siarki, węgla, czy krzemu.
Pod względem genezy, ukształtowania powierzchni i szaty roślinnej wykazują wiele cech wspólnych z torfowiskami na dalekiej północy, zwłaszcza w Skandynawii. Ze względu na unikalny charakter ekosystemy torfowiskowe Izer mogą być uważane za torfowiska górskie o charakterze subarktycznym, który nie ma swoich odpowiedników w innych częściach Polski.
W rezerwacie żyją relikty flory plejstoceńskiej. Niezwykle ciekawa jest szata roślinna tego obszaru, który zlokalizowany jest w strefie wysokościowej odpowiadającej w Sudetach reglowi dolnemu (830-1000 m n.p.m.). Przeważająca część torfowisk wysokich jest porośnięta zaroślami kosodrzewiny oraz roślinnością zielną o charakterze torfotwórczym, np. wełnianką pochwowatą i wełnianeczką darniową, a także mchami – torfowcem oraz krzewinkami takimi jak borówka bagienna, żurawina błotna, borówka czarna, modrzewnica zwyczajna. Na brzegach rynien można spotkać owadożerczą rosiczką okrągłolistną. Występuje tu także turzyca bagienna, bagnica torfowa, wełnianka wąskolistna. Największe powierzchnie na torfowiskach porastał bagienny bór świerkowy, jednak w wyniku klęski ekologicznej jego znaczne obszary zostały uszkodzone i obecnie znajdują się na różnych etapach degradacji lub regeneracji. Do roślin, które główny zasięg występowania mają na północy Europy i częściowo w Arktyce, należą: brzoza karłowata, bażyna czarna, bażyna obupłciowa, sit cienki i żurawina drobnolistkowa. Natomiast za rośliny atlantyckie uważa się: rosiczkę pośrednią i widłaczka torfowego. Przykładem zbiorowisk typowo górskich i północnych są zespoły wełnianeczki darniowej oraz situ cienkiego. Do roślin prawnie chronionych obok rosiczki i widłaczka torfowego zaliczono także widłaka jałowcowatego, widłaka wrońca, sosnę błotną, kukułkę (storczyk) plamistą, jałowiec pospolity halny, alpinę kosodrzewinę, arnikę górską, podrzeń żebrowiec, dzięgiel (arcydzięgiel) litwor, wierzbę płożącą.
Izerskie Torfowiska zaczęły rozwijać się już pod koniec epoki lodowcowej, co sprawia, że najgłębsze pokłady osiągają wiek 11 tysięcy lat. Jednak większość torfowisk jest znacznie młodsza i rozpoczęła swój wzrost około 5,5 tys. lat temu.
Jedyną stosunkowo bogatą grupą zwierząt są ptaki, których naliczono tu 71 gatunków lęgowych. Wśród nich można wymienić skrajnie rzadkie, takie jak cietrzew, puchacz, głuszec, włochatka, sóweczka i czeczotka. Ciekawostką jest duża grupa ptaków, które mają na terenie Torfowisk w Dolinie Izery najwyżej stwierdzone stanowisko w kraju (bielik, siewieczka rzeczna, żuraw, dla którego jest to jedyne górskie miejsce występowania) lub regionie (bocian czarny, dymówka, jerzyk, lelek, bekas). Inne rzadkie gatunki ptaków to m.in. świergotek nadwodny, siewierniak, zimorodek.

Dojazd: Dojazd do Świerdowa Zdroju możliwy jest od strony Szklarskiej Poręby przez Rozdroże Izerskie (droga nr 362); z Leśnej przez Czerniawę Zdrój, a także drogą główną z Gryfowa Śląskiego przez Mirsk (droga nr 361). W Czerniawie Zdroju znajduje się drogowe przejście graniczne do Novego Mesta pod Smrkem. Dawna linia kolejowa z Gryfowa Śląskiego przez Mirsk i kończąca bieg w Świeradowie, obecnie nie działa. Połaczenia autobusowe prowadzą w więszości do Jeleniej Góry.
Góry Izerskie stanowią najdalej na zachód wysuniętą polską część Sudetów. Obszar od południa graniczy z Republiką Czeską. Ostoja położona jest na terenie gminy Świeradów Zdrój w powiecie lubańskim, województwie dolnośląskim. Ostoja położona jest zaledwie kilka kilometrów od Świeradowa Zdroju.
Świeradów Zdrój to niewielkie, jednak urocze uzdrowisko. Unikalny, podgórski klimat, usytuowanie u zbiegu granicy polsko-czeskiej oraz polsko-niemieckiej. Nieprzypadkowo określone jako kraina świętych żab nazywany jest również perłą uzdrowisk dolnośląskich. Dzięki występującym na tym terenie źródłom wód radoczynnych, złożom borowiny, leczone są tu choroby narządów ruchu, reumatyczne, układu krążenia i kobiece.

Dla turystów przygotowano kilka szlaków turystycznych przebiegających przez teren ostoi.

Południowo-wschodnią granicą rezerwatu „Torfowisko Izerskie” wiedzie szlak żółty ze schroniska „Na Stogu Izerskim” (przez Łącznik) do Rozdroża Izerskiego (przez Rozdroże pod Kopą).
Przez południowo-wschodni teren rezerwatu biegnie szlak czerwony ze schroniska „Chatka Górzystów” do Przełęczy Szklarskiej (przez Orle), szlak niebieski z Polany Izerskiej do Rozdroża pod Cichą Równiną.

Obrazek: Hala Izerska pano” autorstwa AcejacekPraca własna. Licencja CC BY-SA 3.0 na podstawie Wikimedia Commons

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora

Podobne atrykuły:

  1. Kolej Linowa na Czantorię w Ustroniu. Czantoria lub Pasmo Czantorii to jeden z grzbietów w Beskidzie Śląskim, wzdłuż którego biegnie granica polsko – czeska. Tu zjedziesz letnim torem saneczkowym, oraz zobaczysz orła bielika.
  2. Babiogórski Park Narodowy ok. 810 m n.p.m., najwyższy masyw górski w Polsce poza Tatrami, z najwyższym szczytem nazywanym Diablakiem, o wysokości 1725 m n.p.m.
  3. Wielka Czantoria (995 m n.p.m.) – najwyższe wzniesienie Pasma Czantorii w Beskidzie Śląskim, dominujące w północnej części tego pasma, jest jednocześnie szczytem granicznym między Polską a Czechami.
  4. Lubomir (912 m n.p.m.) góruje nad Beskidem Makowskim jest najwyższym szczytem Beskidu Makowskiego, położony w jego północno – wschodniej części, w Paśmie Lubomira i Łysiny.

agro.travel.pl w sieci