Sandomierz w czasach świetności.

Braun and Hogenberg SandomierzSandomierz 1617r.

W epoce odrodzenia w 1605r.Jezuici sandomierscy rozpoczęli budowę słynnego Collegium Gostomianum od nazwiska fundatora Gostomskiego. Nie tylko szlachta mogła tu zdobywać wiedzę,dzięki Jakubowi Bobolowi który ufundował internat (konwikt) w swej kamienicy przy rynku kształciła się tu także uboższa młodzież.
Stanisław Sarnicki, w 1585 r.pisał : “..Miejscowość ta jest nadzwyczajnie piękna i przyjemna. Są tam uprawiane winnice. Wszędzie rozciągają się sady, tak iż sądziłbyś, że zewsząd lasy otaczają miasto. Znajduje się tam wielka ilość najwyborniejszych owoców. Dlatego też Kazimierz Wielki i inni królowie przybywali (do Sandomierza), aby zażyć powietrza i uciechy. Powaby miejsca zwiększa ogłada obywateli, a także inne przyjemności. Znajdziesz tam bowiem znakomitych lekarzy, muzyków, różne gatunki napojów, wesołe duchowieństwo, niewiarygodną obfitość ryb, miodu, łososi, dziczyzny, zboża oraz innych specjałów…”
Rzeczpospolita Obojga Narodów była państwem wielonarodowym i wielowyznaniowym ( stąd nazwa „kraj bez stosów”). Spotykali się tu katolicy, wyznawcy prawosławia, judaizmu, islamu. W 1570 roku w Sandomierzu protestanci polscy luteranie, kalwini i bracia czescy zawarli porozumienie, z którego wykluczeni zostali arianie, zawarli ugodę religijną z katolikami. Zobowiązali się w niej nie zwalczać wzajemnie i wspólnie występować na sejmach w sprawie ustanowienia w Polsce Kościoła narodowego.
Powstały trzy szkoły: przy kolegiacie oraz przy kościołach parafialnych św. Piotra i św. Pawła. Ze spisów imatrykularnych wyczytać można, że w XVI w. około 100 sandomierzan studiowało na Akademii Krakowskiej.Niektórzy powrócili do rodzinnego miasta obejmując w nim różne urzędy świeckie i duchowne. W środowisku kulturalnym Sandomierza okresu Odrodzenia wysuwają się na czoło lekarze: Sebastian Petrycy z Pilzna, znany równocześnie jako tłumacz i komentator dzieł Arystotelesa, Jan Porębny doktor medycyny i filozofii oraz najsłynniejszy z nich Stanisław Bartolon Starszy. Jego sława sięgała daleko poza granice miasta,był on jednym z najbogatszych mieszczan (trudnił się też handlem zbożowym). Następna słynna postać to kanonik kolegiaty sandomierskiej Marcin z Urzędowa autor pierwszego polskiego słownika botanicznego. Jednak najsłynniejszą postacią z tego okresu jest Mikołaj Gomółka. To on skomponował melodie na psałterz polski do słów Jana Kochanowskiego.

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora