Szlak Architektury Drewnianej W Małopolsce i Podkarpaciu. Kościół św. Michała Archanioła w Dębnie Podhalańskim otrzymał jako jedyny drewniany kościół nominację w konkursie siedmiu cudów Polski.

Położony jest na Podhalu, nad samym niemal Jeziorem Czorsztyńskim, przyjeżdżają tu więc wypoczywający zarówno w Zakopanem, jak i w Szczawnicy bądź w okolicach. Świątynia wzniesiona jest z drewna iglastego. Składa się z nawy, prezbiterium z przylegającą doń zakrystią oraz wieży. Nawę i prezbiterium nakrywa wspólny dach. Pochyła wieża zwieńczona jest izbicą nakrytą ostrosłupowym hełmem. Wszystkie dachy, wieża, ściany oraz daszki sobót pobite są gontem. Izbica wieży oszalowana jest deskami. W świątyni zachowały się 3 gotyckie portale, dwa o łuku ostrym, a jeden o wykroju trójlistnym.
Budynek kościoła jest orientowany (prezbiterium skierowane jest w kierunku wschodnim, co było charakterystyczne dla wszystkich kościołów średniowiecznych). Posiada unikatową polichromią patronową( powstała wskutek malowania według szablonów zwanych patronami) pochodząca z około 1500 roku, najstarszą, w całości zachowaną w Europie, wykonaną na drewnie. Niewątpliwie jest to najlepiej zachowana tego rodzaju polichromia w Polsce. Jest wykonana w 33 kolorach i zawiera aż 77 motywów w 12 układach. Najczęstsze to ornamenty roślinne i geometryczne w układzie pasmowym. Występują także wątki figuralne i zwierzęta, wśród nich głównie jelenie. Malowidła pokrywają nie tylko strop, lecz także ściany prezbiterium i częściowo nawy, parapet chóru muzycznego, ambonę, ławy w prezbiterium, belkę tęczy. Daje to pierwsze miejsce w Europie Środkowej pod względem ilości polichromii patronowych. Pojawiają się także sceny polowań oraz piękny orzeł jagielloński. Atrakcyjne są przedstawienia zbrojnych postaci na koniach, ścigających jelenia oraz św. Jerzy (w rycerskim stroju) zabijający smoka.
Ołtarz główny pochodzi z początku XVI wieku (jeden z najcenniejszych zabytków gotyckiego malarstwa tablicowego) i jest tryptykiem w skład którego wchodzi wizerunek św. Michała Archanioła z mieczem jako symbolem gniewu Bożego i wagą jako wyobrażenia ważenia duszy ludzkiej, Matka Boża z Dzieciątkiem i wizerunek św. Katarzyny Aleksandryjskiej. Postacie te znajdują się w środkowej części tryptyku. Na skrzydle prawym św. Jan Chrzciciel i św. Mikołaj a skrzydło lewe to wizerunek św. Jana Ewangelisty i św. Stanisława. Ołtarz jest powszechną w średniowieczu kompozycją zwaną Świętą Rozmową (Sacra Conversazione). Po zamknięciu tryptyku oglądający mogą zobaczyć sceny pasyjne na których uwidacznia się już wpływ epoki renesansu (bardziej realistyczny sposób przedstawienia postaci i bardziej miękki rysunek). Do najstarszych zabytków kościółka zaliczyć należy krucyfiks z około 1380 roku wykonany z gałęzi drzewa do których przymocowane są tarcze z godłami Ewangelistów. Oprócz tego w świątyni znajdują się : posąg Św. Mikołaja. Dwa ołtarze boczne są wczesnobarokowe. W lewym z 1651 r. znajduje się szafka z gotyckimi rzeźbami z pierwszej ćwierci XVw
Postać Chrystusa w tęczy rozpięta jest na niezwykłym, rozwidlającym się krzyżu, symbolizującym „Drzewo Życia” (pień ze ściętymi konarami). Krucyfiks ten jest najstarszym elementem wyposażenia, pochodzącym prawdopodobnie jeszcze z poprzedniego kościoła (około 1380). Do najstarszego, gotyckiego wyposażenia nawy należą: najstarszy polski obraz sztalugowy (aktualnie w kościele znajduje się kopia), datowany na około 1280 rok, z postaciami św. Katarzyny i św. Agnieszki; figura św. Mikołaja (około 1420-1430); dawne tabernakulum, pokryte delikatną polichromią.
Atrakcją tego niezwykłego kościoła są dzwonki zazwyczaj leżące w prezbiterium (jedyny tego typu zabytek w Polsce, a jeden z pięciu na świecie). Są bardzo stare – mogły powstać nawet w V wieku. Szczególna skala tego instrumentu, określana mianem gamy perskiej (dłuższe płytki dają wyższe tony), została uzyskana przez wykonanie płytek ze specjalnego stopu i zakopanie ich w ziemi na pewien czas.

Informacje praktyczne:
Dębno leży w woj. małopolskim przy drodze nr 969 Nowy Targ–Krościenko nad Dunajcem. Kościół można zwiedzać od 15 maja do 15 października w czw. i pt. od 14 do 18 i w sb. od 10 do 14. Msze święte w niedzielę o 8 i 11. W pozostałych terminach świątynia dostępna jest po uzgodnieniu z proboszczem (tel. 018 275 17 97).

Obrazek: Drozdzik na pl.wikipedia [GFDL or CC-BY-SA-3.0], from Wikimedia Commons

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora