Zagroda Czernikiewiczów w Bodzentynie jest najstarszą i jedyną tak kompleksowo zachowaną małomiasteczkową zagrodą znaną z terenów Kielecczyzny.

Bodzentyn Zagroda założona została w 1809 r. przez Jana Czernikiewicza – zamożnego gospodarza i należała do najokazalszych w mieście, był właścicielem 34 mórg gruntu. Potem zagrodę rozbudowywali: jego syn Wincenty, wnuk Jan oraz prawnuk Władysław. Ściany wszystkich budynków wzniesiono z drewna jodłowego, dachy mają pokrycie gontowe. Jej najstarsze elementy (części domu mieszkalnego oraz budynki gospodarcze, wozownia i ogrodzenie) pochodzą z 1809 roku. Dobudowane do domu izby mieszkalne pochodzą z lat 1870 i 1920. W skład zagrody wchodzą: budynek mieszkalny, budynki gospodarcze i wozownia, które – wraz z drewnianym ogrodzeniem – tworzą zwarty czworobok. Wejście do domu prowadzi przez przejezdną sień, która stanowiła element charakterystyczny małomiasteczkowej zabudowy. Na belce w głównej izbie zachował się napis: „Święty Floryanie broń domu tego A.D. 1809″. Ta izba wraz z sienią to najstarsza część domu, druga izba dobudowana została w latach 70. XIX wieku, a dwie kolejne – w okresie międzywojennym.
W sieni zobaczyć możemy m.in. urządzenie o nazwie stępa nożna, które służyło do kruszenia ziarna na kaszę. W izbie zwracają uwagę warsztat tkacki, otwarta szafa ze zdobionymi ręcznie fajansowymi naczyniami, stare obrazy religijne, a także kuchnia z okapem i piecem chlebowym. W obydwu pomieszczeniach podłogę stanowi gliniana polepa.
W drugiej izbie, także z odrębną kuchnią i piecem chlebowym, jest już podłoga drewniana. Umieszczono tam m.in. dwuczęściowy kredens, stół z ołtarzykiem, wiszący zegar z wagami, a między dwoma łóżkami – kolebkę na biegunach. Nie jest to oryginalne wyposażenie izby, ale wszystkie eksponaty pochodzą z okolic Bodzentyna. Pamiątki po Czernikiewiczach zobaczyć można w trzeciej izbie, z okresu międzywojennego – to portret rodzinny, a także mniejsze zdjęcia wiszące na ścianie. Tam także znajduje się maszyna do szycia Singer, komoda i zegar z wahadłem.
Po wyjściu z domu na podwórko warto zajrzeć do stajni, gdzie zwraca uwagę żłób wydłubany z pnia drzewa. Narzędzia, które służyły niegdyś do uprawy roli i były zgromadzone w wozowni, nie są obecnie eksponowane. Część zabudowań gospodarczych zagrody władze Bodzentyna chcą wykorzystać na stworzenie lokalnego centrum kultury i sztuki. Według planów odbywać się tam będą warsztaty i przedstawienia teatralne, a także powstanie galeria

Dzisiejsza ekspozycja urządzona jest zgodnie z okresem powstania każdego pomieszczenia, dzięki czemu możemy obserwować, jak zmieniały się warunki życia rodziny małomiasteczkowej. Ekspozycja jest odtworzona na bazie badań terenowych przeprowadzonych w Bodzentynie oraz na materiałach archiwalnych. Pierwsza izba, sień oraz wszystkie pomieszczenia gospodarcze są przykładem wnętrz z połowy XIX wieku. Izba druga reprezentuje wnętrze mieszkalne z pocz. XX wieku, a izba trzecia z okresu międzywojennego.

W artykule wykorzystałem informacje zawarte w opracowaniu „Zagroda Czernikiewiczów w Bodzentynie”, wydanym przez Muzeum Wsi Kieleckiej w 1997 roku.

Zabytkowa Zagroda Czernikiewiczów w Bodzentynie
Oddział Muzeum Wsi Kieleckiej w Kielcach
ul. 3 Maja 13
26-010 Bodzentyn
Województwo świętokrzyskie
Tel: (+48 41) 311 56 69
Fax: (+48 41) 311 50 10
WWW: www.mwk.com.pl
Email: admin@bodzentyn.ugm.pl
Czynna jest codziennie, z wyjątkiem poniedziałków od godziny 9.00 do 17.00.

Obrazek: Bodzentyn 02 ssj 20060409” autorstwa Paweł Cieśla Staszek_Szybki_JestPraca własna. Licencja GFDL na podstawie Wikimedia Commons

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora

Podobne atrykuły:

  1. Zakopane, chata Sabały zwana też „Sabałówką” jest rodzinnym domem znanego zakopiańskiego gawędziarza, muzykanta Jana Krzeptowskiego Sabały, jest najstarszą budowlą na Podhalu.
  2. Rezerwat „Torfowiska Doliny Izery“. Torfowiska zajmują centralne, szczytowe partie Gór Izerskich w zachodniej części Sudetów, ciągnąc się wzdłuż potoku Izera na długości około 3 km. Teren rozciąga się pomiędzy granicą polsko-czeską na zachodzie, szczytem Suchacz od północy oraz Kobyłą od południa. Jest tu największy w górach Polski obszar torfowisk unikalny w skali Europy.
  3. U stóp góry Radostowej we wsi Ciekoty w Górach Świętokrzyskich jest skrawek ziemi zwany Żeromszczyzną.
  4. Muzeum Kaszubskie w Kartuzach, wyzwaniem dla całej rodziny będzie próba wyśpiewania kaszubskiego alfabetu – dla ułatwienia jest specjalna tablica obrazkowa.
  5. Dolina Wilkowska uważana jest powszechnie za najpiękniejszą wśród dolin w Górach Świętokrzyskich.

agro.travel.pl w sieci