Kaplica w Jaszczurówce, Zakopane. Wnętrze to prawdziwe arcydzieło sztuki góralskiej.

Kaplica Jaszczurowka.jpgKaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa w Jaszczurówce, ufundowana przez rodzinę Uznańskich, wybudowana została w latach 1904–1907 w stylu zakopiańskim, wg projektu Stanisława Witkiewicza. Obiekt wznosili góralscy cieśle pod kierunkiem Aureliana Blachy (Blchy), który był prawdopodobnie projektantem ołtarza głównego. Fundacja kaplicy w Jaszczurówce wiąże się z testamentem Adama Uznańskiego – dziedzica posiadłości Poronin i Szaflary, tzw. Państwa Szaflary – zmarłego 30 listopada 1903 r. Życzeniem zmarłego było wybudowanie na terenie dóbr szaflarskich rodzinnej kaplicy do użytku publicznego. Do realizacji testamentu ojca został upoważniony jeden z pięciu synów – Witold Uznański, który w marcu 1904 r. zlecił Stanisławowi Witkiewiczowi wykonanie projektu.
Kaplica Najświętszego Serca Pana Jezusa usytuowana jest na lesistym stoku, nad dawnymi źródłami cieplicowymi w Jaszczurówce, po lewej stronie drogi: Zakopane – Morskie Oko.
Drewniane wnętrze, również zaprojektowane przez Stanisława Witkiewicza, jest bardzo skromne. Ołtarz główny, wyrzeźbiony w drewnie jaworowym i jesionowym przedstawia ścianę chaty góralskiej. Po obu stronach tabernakulum znajdują się drewniane figury – z lewej przedstawiająca św. Antoniego z Dzieciątkiem, a z prawej – św. Jana Chrzciciela. Powyżej znajduje się barwna płaskorzeźba Najświętszego Serca Pana Jezusa. W dwóch bocznych ołtarzach, wykonanych w latach 50 XX wieku, zdobionych wzorami zaczerpniętymi z podhalańskich łyżników, znajdują się figury Matki Boskiej z Dzieciątkiem (z lewej) i św. Józefa (z prawej). Z tego samego okresu pochodzą malowane na szkle stacje drogi krzyżowej. Po obu stronach rzeźbionego, drewnianego ołtarza,znajdują się kolorowe witraże, z prawej Matka Boska Częstochowska z herbem Polski,z lewej Matka Boska Ostrobramska z herbem Litwy. Ołtarze boczne autorstwa ludowego rzeźbiarza Józefa Janosa z Dębna wstawiono w 1954 r. Sporej wielkości koronkowy drewniany żyrandol robi wrażenie. Obiekt posadowiono na wysokiej granitowej podmurówce, wymurowanej „na szkarp”, co dało wrażenie mocniejszej podstawy. Górną część podmurówki osłania przed deszczem gontowy „fartuszek”, obiegający kaplicę dookoła. Ściany konstrukcji zrębowej, zbudowane z szerokich płazów połączonych na węgłach „zamkiem podhalańskim”, wykończone są od wewnątrz na gładko, bez umszonych szpar. Łuki ozdobione są bogato drewnianym kołkowaniem. Podniesienie okapu i oparcie go na przedłużonych słupach podkreśliło lekkość ażurowej konstrukcji. W podcieniu od frontu mocno zostało zaakcentowane główne wejście kaplicy, nakryte dwuspadowym daszkiem z ażurowym szczytem ozdobionym drewnianym łukiem, który w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku posłużył jako rodzaj ramy dla umieszczonej w nim rzeźby Chrystusa Frasobliwego.
Kaplica przykryta jest stromym półszczytowym dachem gontowym z silnie wysuniętym okapem, wspartym na bogato profilowanych rysiach. Dach wieńczy strzelista, czworoboczna wieżyczka z ażurową galeryjką, nakryta charakterystycznym daszkiem brogowym, zakończonym prostym, metalowym krzyżem. Szczyty ozdobiono motywem „wschodzącego słoneczka” oraz pazdurami wykonanymi z blachy, stanowiącymi podstawę dla prostych, metalowych krzyży.
W sezonie letnim w podziemiach Jaszczurówki działa Galeria Religijnej Sztuki Ludowej im. Jana Pawła II, w której prezentowane są obrazy malowane na szkle, wykonane przez podhalańskich artystów ludowych. Typową dla Podhala dziedziną sztuki było malarstwo na szkle. Obrazy, często prymitywne, o jaskrawych kontrastowych barwach, odznaczają się ciekawą kompozycją i oryginalnym ujęciem tematu – najczęściej przedstawiają sylwetki świętych oraz scenki rodzajowe rozgrywające się prawie zawsze w górskich realiach. Każdego roku prezentowana jest wystawa o innej tematyce (np. „Bohaterowie Starego Testamentu” czy „Aniołowie Pańscy”).
Galeria jest czynna codziennie w godzinach 10:00 – 17:00. Wstęp bezpłatny.

Będąc na Jaszczurówce watro udać się na wycieczkę na Rusinową Polanę w Tatrach, gdzie znajduje się urokliwa kaplica Matki Boskiej Jaworzyńskiej Królowej Tatr.

Obrazek: Kaplica Jaszczurowka„. Licensed under CC BY-SA 3.0 via Wikimedia Commons.

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora