Szlak architektury drewnianej. Kościół pw. św. Leonarda w Lipnicy Murowanej odznacza się surowym, prostym, ale pięknym wnętrzem gotyku.

Kościół znajduje się nad rzeczką Uszwicą, poza historyczną granicą dawnych obwarowań miejskich Lipnicy Murowanej.
Zbudowany został pod koniec XV wieku, z drzewa modrzewiowego, na miejscu starszego kościoła. Świadczy o tym m.in. wezwanie św. Leonarda, którego kult rozpowszechnił się w Małopolsce w XII-XIII w. Jest budowlą orientowaną, wzniesioną z grubych bali modrzewiowych kładzionych na zrąb, łączonych na kwadratowy kryty czop. Przyciesie wykonano z drewna dębowego, a całość posadowiona została na kamiennym fundamencie. Kościół z nawą szerszą niż prezbiterium nakryty jest wspólnym dla obu gontowym dachem. Jedno z dwóch wejść do kościoła zdobi piękny późnogotycki portal z tzw. oślim grzbietem. Znajdujący się w prezbiterium ołtarz św. Leonarda wspiera od tyłu słup zwany słupem Światowida, z którym łączy się legenda, wedle której drewnianą świątynię zbudowano już w 1141 roku na miejscu wcześniejszej pogańskiej gontyny, z której podobno pochodzi tzw. słup Światowida, wspierający z tyłu ołtarz św. Leonarda (rzekomo z wizerunkiem słowiańskiego bożka). Otaczające kościół soboty (parterowe podcienie) powstały w XVII wieku, a w XIX w. dodano portal zachodni, natomiast sam kościół zachował sie do naszych czasów w niezmienionym stanie, zachowując archaiczną gotycką sylwetkę. Ściany i strop pokrywają malowidła z różnych okresów, począwszy od gotyckich jeszcze, patronowych motywów na stropie, aż po barokowe cykle przedstawieniowe z 1711roku. Najstarsza dekoracja, stropów w prezbiterium (koniec XV w.) i w nawie (XVI w.), została wykonana za pomocą szablonów: motywy roślinne są w odcieniach zieleni, brązu, żółci i błękitu. Polichromie na ścianach prezbiterium pochodzą z XVII w., a w nawie z XVIII stulecia i przedstawiają różnorodne sceny z życia religijnego. Polichromowany jest również parapet chóru, na którym ludowe malowidła ilustrują Dziesięć Przykazań, wierni mieli je zatem cały czas przed oczami, a przez to i w pamięci. Ogromną wartość posiadały znajdujące się tu do niedawna trzy ołtarze tryptykowe, dzieła małopolskiego cechowego malarstwa tablicowego, z 4 na 5 lipca 1992 roku skradziono ów cenny skarb, odzyskane tryptyki znajdują się obecnie w Muzeum Diecezjalnym w Tarnowie. W kościele możemy podziwiać ich kopie. Kopia tryptyku św. Leonarda pochodzi z ok. 1500 roku. W polu środkowym znajduje się św. Leonard z kajdanami w rękach, św. Wawrzyniec i św. Florian. Na skrzydłach bocznych ukazano sceny z życia św. Leonarda i wizerunki świętych. Kopia tryptyku św. Mikołaja pochodzi z ok. 1530 roku. W polu środkowym znajduje się św. Mikołaj, który ofiarowuje trzem biednym pannom posag w postaci trzech złotych kul. Cennym średniowiecznym zabytkiem należącym do wyposażenia kościoła jest płaskorzeźba przedstawiająca Zaśnięcie Najświętszej Marii Panny z końca XIV w., przechowywana czasowo na plebanii. Z wystroju wyróżnia się też malowana barokowa ambona z wyobrażeniami czterech ewangelistów.

W bezpośrednim sąsiedztwie kościoła znajduje się stary cmentarz założony w 1711 r., na którym zachowało się wiele cennych nagrobków z XIX w. z elementami vanitas (kościotrupa).

Na cenne wyposażenie składa się również pochodzący z XVII wieku i nadal działający pozytyw szkatulny, czyli przenośne organy. Jest jedenym z siedmiu w Polsce tego typu instrumentów czynnych.

Kościół św. Leonarda, Lipnica Murowana 39, +48 14 6852601, 698641445,
zwiedzanie tylko z przewodnikiem: V–VI i IX–X pn.–sb. 9.00–17.00, nd. i święta 13.00–17.00, VII–VIII pn.–sb. 9.00–18.00, nd. i święta 13.00–17.00, XI–III otwierany po wcześniejszym zgłoszeniu telefonicznym lub mailowym.

Obrazek : Przykuta [CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora