Tryptyk Sądu Ostatecznego Hansa Memlinga to oprócz Damy z łasiczką Leonarda da Vinci najcenniejsze w polskich zbiorach dzieło malarstwa zachodnioeuropejskiego. Oddział Sztuki Dawnej.

Hans Memling 018.jpg
Muzeum Narodowe w Gdańsku należy do najstarszych w Polsce. Gmach główny to późnogotycki klasztor franciszkański, adaptowany do celów muzealnych w latach 1867–1871. Muzeum Miejskie było finansowane przez Fundację Carla G. Klosego (1794–1868), do jego zbiorów należała kolekcja Jacoba Kabruna (1759–1814, złożona z kilku tysięcy obrazów, rysunków i rycin mistrzów europejskich od końca XV do początków XIX wieku, przekazana miastu testamentem właściciela.

Tryptyk Sądu Ostatecznego Hansa Memlinga to oprócz Damy z łasiczką Leonarda da Vinci najcenniejsze w polskich zbiorach dzieło malarstwa zachodnioeuropejskiego.
Powstał na zlecenie prywatne jest to jedno z najwcześniejszych dzieł Memlinga, został bowiem zamówiony najprawdopodobniej w roku 1467. Memling był chętnie zatrudnianym portrecistą. Znamy ponad 30 portretów jego autorstwa, a wśród nich szczególnie cenione są dziś te, na których portretowana osoba ukazana jest na tle pejzażu.

W zbiorach malarstwa flamandzkiego i holenderskiego znajdują się obrazy znanych mistrzów i są reprezentowane niemal wszystkie rodzaje malarskie występujące w sztuce Niderlandów od XV po pocz. XIX wieku. Wybrano do niej 78 dzieł i pogrupowano według gatunków malarskich, zwracając uwagę na główne wątki formalne i tematyczne podejmowane przez artystów niderlandzkich. Znajdziemy tu najciekawsze przykłady z malarstwa religijnego, alegorycznego, rodzajowego, portretowego, martwych natur oraz malarstwa krajobrazowego. Wśród nich jest też interesujący dział wystawy: Krajobrazy italianizujące. Zarówno w Holandii jak i we Flandrii dominował obraz typu gabinetowego, małoformatowy przeznaczony do kontemplacji i traktowany jako obiekt kolekcjonerskich pasji. Dominujące początkowo tematy religijne ustąpiły miejsca kompozycjom o charakterze świeckim np. scenom z życia codziennego, portretom, pejzażom, martwym naturom, widokom wnętrz kościołów, morskim krajobrazom oraz scenom alegorycznym i mitologicznym, w których specjalizowali się poszczególni malarze.

Kolekcję malarstwa gdańskiego, obejmującą dzieła powstałe od XVI w. do połowy XX w., tworzy ona 265 obiektów. Znajdują się tu dzieła malarstwa gdańskiego od początku XV w. aż po wiek XX (pierwsze trzy dekady), co tworzy niespotykany gdzie indziej przekrój najważniejszych dzieł i kierunków w sztuce gdańskiej. Jest obraz z pierwszego retabulum ołtarzowego pt. Alegoria grzechu i zbawienia z 1596 r. autorstwa Hansa Vredemana de Vries (1527 – ok. 1606).
Zbiory rysunku obejmują 2380 rysunków, są to prace na papierze (rysunki samodzielne, w szkicownikach i sztambuchach) wykonane różnymi technikami, m.in. sztyftem grafitowym, piórem i tuszem, pędzlem i akwarelą, gwaszem i ołówkiem. Znajdziemy tu wszystkie szkoły rysunku europejskiego od XV w. do początku XIX w. W zbiorach znalazły się dzięki temu prace takich artystów, jak Hans Holbein Starszy, Hendrick Goltzius, Jacques de Gheyn II, Maerten van Heemskerck, Rembrandt, Giovanni Battista Tiepolo czy Gaspare Diziani, oraz 170 rysunków, głównie o tematyce pejzażowej i portretowej. Na szczególną uwagę zasługuje przekaz Anny von Konopacki z 1885 r, zawierający bezcenną rysunkową ikonografię Gdańska, w tym prace Georga Ferdinanda Gregoroviusa, Juliusa Gotheila, Juliusa Gretha, Carla Eduarda Dettloffa, Otto Rahna i Eduarda Radtke.

Zbiory graficzne zgromadzone w Oddziale Sztuki Dawnej gdańskiego Muzeum Narodowego obejmują dzieła szkół europejskich: niemieckiej, niderlandzkiej, włoskiej, francuskiej, angielskiej oraz pojedyncze prace szkół austriackiej, duńskiej i szwajcarskiej, powstałe od końca XV wieku do 1945 roku. W zasobach Pracowni znajdują się aktualnie prace czołowych artystów szkoły niderlandzkiej, niemieckiej, włoskiej i francuskiej, jak Rembrandt Hermensz van Rijn, Albrecht Dürer, Lucas Cranach, Daniel, Lambrecht i Hieronymus Hopferowie, Marcantonio Raimondi, Stefano della Bella, Jacques Callot, Wenzeltulecia, którą reprezentują między innymi dzieła twórców tej miary, jak Pablo Picasso, Wassily Kandinsky, Max Liebermann, Max Slevogt, Emil Nolde, Max Beckmann, Franz Marc, Carl Hofer.
Wśród autorów wyróżnić należy Albrechta Dürera (w zbiorach między innymi dwa spośród trzech miedziorytów, określanych mianem mistrzowskich).
Wirydarz w pofranciszkańskim klasztorze – jedyna na Pomorzu tego typu przestrzeń muzealna.

To wewnętrzny ogród pofranciszkańskiego klasztoru przy ul. Toruńskiej 1. Otwarty latem do końca września. W tym czasie turyści i mieszkańcy mają i okazję zapoznać się z jego niebanalną architekturą i klimatem. Z wirydarza i korzystać mogą zwiedzający muzeum, dla pozostałych osób opłata za wstęp wynosi symboliczną złotówkę. Późnogotycka architektura klasztoru była niejednokrotnie przedmiotem zachwytu odwiedzających Gdańsk, dzięki niej zyskał on miano ‚najwspanialszego klasztoru szarych mnichów. Wirydarz uchodził za symbol raju – ogrodu wiecznej wiosny i radości (służył braciom za miejsce wypoczynku, rozmów, modlitwy oraz kontemplacji, a jego wnętrze, zajmowały przede wszystkim ozdobne kwiaty, krzewy oraz zioła). W 1870 roku w budynku poklasztornym otwarto Muzeum Miejskie w Gdańsku. W tym okresie wnętrze wirydarza zostało przebudowane w duchu neogotyku.

Obraz: Hans Memling 018” autorstwa Hans Memling (około 1433–1494) – The Yorck Project: 10.000 Meisterwerke der Malerei. DVD-ROM, 2002. ISBN 3936122202. Distributed by DIRECTMEDIA Publishing GmbH.. Licencja Public domain na podstawie Wikimedia Commons.

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora