Zagroda Czernikiewiczów w Bodzentynie jest najstarszą i jedyną tak kompleksowo zachowaną małomiasteczkową zagrodą znaną z terenów Kielecczyzny.

Bodzentyn Zagroda założona została w 1809 r. przez Jana Czernikiewicza – zamożnego gospodarza i należała do najokazalszych w mieście, był właścicielem 34 mórg gruntu. Potem zagrodę rozbudowywali: jego syn Wincenty, wnuk Jan oraz prawnuk Władysław. Ściany wszystkich budynków wzniesiono z drewna jodłowego, dachy mają pokrycie gontowe. Jej najstarsze elementy (części domu mieszkalnego oraz budynki gospodarcze, wozownia i ogrodzenie) pochodzą z 1809 roku. Dobudowane do domu izby mieszkalne pochodzą z lat 1870 i 1920. W skład zagrody wchodzą: budynek mieszkalny, budynki gospodarcze i wozownia, które – wraz z drewnianym ogrodzeniem – tworzą zwarty czworobok. Wejście do domu prowadzi przez przejezdną sień, która stanowiła element charakterystyczny małomiasteczkowej zabudowy. Na belce w głównej izbie zachował się napis: „Święty Floryanie broń domu tego A.D. 1809”. Ta izba wraz z sienią to najstarsza część domu, druga izba dobudowana została w latach 70. XIX wieku, a dwie kolejne – w okresie międzywojennym.
W sieni zobaczyć możemy m.in. urządzenie o nazwie stępa nożna, które służyło do kruszenia ziarna na kaszę. W izbie zwracają uwagę warsztat tkacki, otwarta szafa ze zdobionymi ręcznie fajansowymi naczyniami, stare obrazy religijne, a także kuchnia z okapem i piecem chlebowym. W obydwu pomieszczeniach podłogę stanowi gliniana polepa.
W drugiej izbie, także z odrębną kuchnią i piecem chlebowym, jest już podłoga drewniana. Umieszczono tam m.in. dwuczęściowy kredens, stół z ołtarzykiem, wiszący zegar z wagami, a między dwoma łóżkami – kolebkę na biegunach. Nie jest to oryginalne wyposażenie izby, ale wszystkie eksponaty pochodzą z okolic Bodzentyna. Pamiątki po Czernikiewiczach zobaczyć można w trzeciej izbie, z okresu międzywojennego – to portret rodzinny, a także mniejsze zdjęcia wiszące na ścianie. Tam także znajduje się maszyna do szycia Singer, komoda i zegar z wahadłem.
Po wyjściu z domu na podwórko warto zajrzeć do stajni, gdzie zwraca uwagę żłób wydłubany z pnia drzewa. Narzędzia, które służyły niegdyś do uprawy roli i były zgromadzone w wozowni, nie są obecnie eksponowane. Część zabudowań gospodarczych zagrody władze Bodzentyna chcą wykorzystać na stworzenie lokalnego centrum kultury i sztuki. Według planów odbywać się tam będą warsztaty i przedstawienia teatralne, a także powstanie galeria

Dzisiejsza ekspozycja urządzona jest zgodnie z okresem powstania każdego pomieszczenia, dzięki czemu możemy obserwować, jak zmieniały się warunki życia rodziny małomiasteczkowej. Ekspozycja jest odtworzona na bazie badań terenowych przeprowadzonych w Bodzentynie oraz na materiałach archiwalnych. Pierwsza izba, sień oraz wszystkie pomieszczenia gospodarcze są przykładem wnętrz z połowy XIX wieku. Izba druga reprezentuje wnętrze mieszkalne z pocz. XX wieku, a izba trzecia z okresu międzywojennego.

W artykule wykorzystałem informacje zawarte w opracowaniu „Zagroda Czernikiewiczów w Bodzentynie”, wydanym przez Muzeum Wsi Kieleckiej w 1997 roku.

Zabytkowa Zagroda Czernikiewiczów w Bodzentynie
Oddział Muzeum Wsi Kieleckiej w Kielcach
ul. 3 Maja 13
26-010 Bodzentyn
Województwo świętokrzyskie
Tel: (+48 41) 311 56 69
Fax: (+48 41) 311 50 10
WWW: www.mwk.com.pl
Email: admin@bodzentyn.ugm.pl
Czynna jest codziennie, z wyjątkiem poniedziałków od godziny 9.00 do 17.00.

Obrazek: Bodzentyn 02 ssj 20060409” autorstwa Paweł Cieśla Staszek_Szybki_JestPraca własna. Licencja GFDL na podstawie Wikimedia Commons

wyślij do:
  • Facebook
  • Blip
  • Blogger.com
  • co-robie
  • Diigo
  • Flaker
  • Forumowisko
  • Gadu-Gadu Live
  • Grono.net
  • Gwar
  • Kciuk.pl
  • PDF
  • Ping.fm
  • Posterous
  • Spis
  • Twitter
  • Wykop
  • Śledzik
  • Linkologia
  • Pinger
  • StumbleUpon
  • Sfora